Wetgeving toegankelijkheid in Vlaanderen

Beschrijving

In het kader van het Gelijkekansenbeleid in Vlaanderen werd begin 2001 het project ‘Toegankelijkheidsnormen voor publieke gebouwen in Vlaanderen’ toegewezen aan het Toegankelijkheidsoverleg Vlaanderen (TOV) onder het promotorschap van VFG-jongeren. Het project werd uitgevoerd door het adviesbureau toegankelijke omgeving als afdeling van de vzw Integratieproject voor Personen met een handicap regio Waasland (I.P.W.), en door de vzw Toegankelijkheidsbureau.

Doelstelling

De operationele doelstelling van het project was ‘het formuleren van beleidsaanbevelingen na een studie van buitenlandse voorbeelden en verkennend onderzoek naar de verschillende toepassingmogelijkheden binnen Vlaanderen rekening houdend met de voor- en nadelen van de verschillende opties’.

Werkwijze en resultaten

We gingen van start met een verkennende studie naar buitenlandse ervaringen en methoden en maakten daarbij een uitgebreide analyse van de tendensen inzake regelgeving op vlak van toegankelijkheid binnen de VN, de EU en een aantal Europese landen.

Dan maakten we een situatieschets en analyse van de bestaande regelgeving in Vlaanderen, Brussel en Wallonië en onderzochten we de implementatiemogelijkheden binnen de gewestelijke structuren.

In een derde deel werkten wij een referentiekader uit waarbinnen het probleem van de toegankelijkheid structureel kon aangepakt worden in Vlaanderen. Als conclusie uit het verkennend vergelijkend onderzoek werden 2 mogelijke opties voorgesteld:

  • een verordening met gedetailleerde voorschriften en specifieke bepalingen (normen) inzake afmetingen
  • een verordening met kadervoorschriften gebaseerd op prestatievereisten, die verwijzen naar richtlijnen in een handboek en/of adviesverlening door een erkend bureau.

Om een gestructureerde controle op de toepassing van de wetgeving mogelijk te maken, werden de nodige procedures voorgesteld. Een structurele controle van de bouwaanvraagdossiers zou eenvoudig kunnen gekoppeld worden aan een sanctie, nl. het niet afleveren van de bouwvergunning indien aan de normen van toegankelijkheid niet voldaan wordt.

Tenslotte gaven wij 8 zeer concrete beleidsaanbevelingen.
Kort samengevat kwamen deze hier op neer:

  1. Een aanvullende antidiscriminatiewetgeving zou personen met een handicap in de mogelijkheid stellen om compensatie af te dwingen in het geval zij zich gediscrimineerd voelen door een ontoegankelijke bebouwde omgeving of een onaangepaste dienstverlening.
  2. De specifieke wetgeving op de toegankelijkheid moet bestaan uit een verordening die de wet van 1975 vervangt en waar de stedebouwwetgeving  naar verwijst.
  3. Er moet een officiële toegankelijkheidsstandaard worden uitgewerkt waar de specifieke wetgeving op de toegankelijkheid naar verwijst. De richtlijnen worden uitgewerkt in een op te richten officiële normeringcommissie. In deze commissie zetelen gebruikers, adviesbureaus, architecten, ambtenaren en stedebouwkundigen.
  4. Het voorbereidend werk m.b.t. normen en handboek kan best gebeuren door adviesbureaus in de vorm van een project.
  5. Klachten m.b.t. toegankelijkheid worden opgevolgd door een ombudsdienst die het best kan uitgebouwd worden in de Provinciale Steunpunten Toegankelijkheid.
  6. De adviesbureaus zouden een officieel statuut moeten krijgen.
  7. Er zou best één kenniscentrum opgericht worden waarbinnen de officiële adviesbureaus zich verenigen. Dit kenniscentrum ondersteunt hen bij de adviesverlening en coördineert alle onderzoeken, ontwerpen van adviesinstrumenten en opmaak van richtlijnen. Dit kenniscentrum kan ook een documentatiecentrum hebben met vaktijdschriften en literatuur.
  8. Gebruikersstandpunten worden best verdedigd door een officieel orgaan dat hen verenigt. Wij denken dat het ‘Huis voor gelijke kansen en rechten van personen met een handicap’ daarvoor in aanmerking komt.

Projectopdrachtgever:
Gelijke Kansen in Vlaanderen

Subsidierende instantie:
Vlaams Gewest

Projectpartner:
Toegankelijkheidsbureau vzw

Begindatum :
01 Januari 2001

Einddatum:
31 Oktober 2001