Rondetafel implementatie VN-Verdrag voor personen met een handicap

Op 2 juli 2009 ratificeerde België het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met een Handicap. Dit nieuws ging haast onopgemerkt voorbij, ook al was het een historische gebeurtenis. Ons land verbindt zich er nu toe om de universele mensenrechten ook voor mensen met een handicap te waarborgen. Sinds de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens in 1984 werden personen met een handicap immers niet afdoende beschermd tegen schendingen van de mensenrechten.

Op 3 december 2009 vierde GRIP vzw (Gelijke Rechten voor Iedere Persoon met een handicap) de Belgische ratificatie en benadrukte daarbij dat dit VN-Verdrag ook een mentaliteitsverschuiving nastreeft. Sinds de ratificatie zijn nog geen concrete stappen ondernomen om het VN-Verdrag ook daadwerkelijk uit te voeren. De rondetafel bracht nu een aantal sleutelfiguren bijeen die betrokken zijn bij de implementatie. Zij verkenden enkele mogelijke pistes om de eerste stappen uit te voeren. Het ging dan vooral om het uitvoerend kader, de ‘motor’ van het VN-Verdrag. Een 60-tal personen woonden deze rondetafel bij, in De Schelp (Vlaams Parlement).

Namens de minister van Gelijke Kansen Pascal Smet situeerde Bob van den Broeck, raadgever Gelijke Kansen. het VN-Verdrag als bekrachtiging van de verschuiving in het denken over handicap van een welzijnsthema naar een mensenrechtenthema. Deze evolutie voltrekt zich ook binnen het Vlaamse beleid, nu ‘handicap’ in het regeerakkoord 2009-2014 als expliciet thema werd toegevoegd aan het Vlaamse gelijkekansenbeleid. Bob van den Broeck gaf dan ook een toelichting bij de plannen van minister Smet om zowel verticaal als transversaal een gelijkekansenbeleid uit te zetten voor personen met een handicap.

Viviane Sorée nam daarna het woord namens GRIP vzw. Zij situeerde het VN-Verdrag als hefboom to meer kwaliteit van bestaan voor personen met een handicap. Als uitgangspunt stelde Viviane dat het in België maar langzaam doordringt dat mensen met een handicap in de eerste plaats burgers zijn met rechten en plichten. Hier vertrekt men nog altijd vanuit een zorgdenken en een medische benadering. Personen met een handicap schuiven “kwaliteit van bestaan” naar voor als centraal referentiekader. Kwaliteit van bestaan is het uiteindelijke doel, mensenrechten garanderen is de weg daartoe. Daarmee verwees Viviane Sorée naar het denkkader van prof. Shalock, waar GRIP vzw op 8 oktober een ontmoeting mee had. Uit die ontmoeting weerhield zij ook de noodzaak om “van rechts naar links te denken”, bijvoorbeeld door de kwaliteit van bestaan te meten (rechts) en van daaruit de ondersteuning aan te passen (links). Dit biedt relevante perspectieven voor de implementatie van het VN-Verdrag.

Het is rond de concrete maatregelen voor implementatie dat dan verder een rondetafelgesprek plaatsvond. Onder leiding van Jozef De Witte, directeur van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding, vond een levendige uitwisseling plaats. Aandachtspunt was daarbij in sterke mate de betrokkenheid van personen met een handicap zelf bij de verdere stappen ter implementatie.

De implementatie van het VN-Verdrag vereist ook nog heel wat informatie en sensibilisatie, zowel op beleidsniveau als maatschappelijk. GRIP vzw verzorgt samen met Onze Nieuwe Toekomst alvast wat informatie voor de betrokkenen zelf. Onze Nieuwe Toekomst, een beweging van mensen met een verstandelijke beperking, stelde op het einde van deze namiddag het boek voor “De mensenrechten: de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens vertaald in begrijpbare taal”. Deze uitgave is te bestellen bij Onze Nieuwe Toekomst.

 

rondetafel bijeenkomst 3 december 2009 in De Schelp (Vlaams Parlement)

Bron: GRIP vzw